Carrière ft. Moeder-zijn

Tijdens mijn zwangerschap heb ik veel, zeg maar gerust téveel, zitten peinzen over het achtkoppige monster genaamd de emancipatie van de werkende moeder.

Waarschijnlijk goed om te vertellen, ik heb me nooit erg uitgesproken met feminisme bezig willen houden.
Mijn benadering is altijd al op mezelf vertrouwen, hard werken en daardoor het verschil proberen te maken. En vooral niet de ‘Calimero’ uit gaan hangen, want daar wordt niemand beter van.

Natuurlijk heb ik geen oogkleppen op voor hoe vrouwen in de entertainmentwereld veelal als lustobjecten worden geprofileerd. Videoclips, films, bladen, songteksten… We zijn er zo aan gewend dat het ons vaak niet eens meer opvalt hoe eigenaardig het eigenlijk is. Niet best!  En ja, ook ik heb in mijn carrière vaak genoeg te maken gehad met seksisme. Door de tijd heen heb ik geleerd daar meteen kort maar krachtig op te reageren. Op de keren na dan dat ook ik in de verraderlijke valkuil van vanzelfsprekendheid ben getrapt en het voorval van seksisme pas later tot me doordrong. Echt traumatische situaties zijn me godszijdank bespaard en hopelijk blijft dat zo.
Toch was ik hopeloos naïef… Ik was onder de veronderstelling dat vrouwenemancipatie in onze westerse maatschappij al zover gevorderd was dat de nog aanwezige ongelijkheid niet echt meer van invloed zou zijn op mijn persoonlijke leven. Maar toen werd ik mama..

Toch nog..

Meisjes doorlopen anno nu ongehinderd hun hele opleidingstraject, net als jongens. Na hun schooltijd bouwen vrouwen – grotendeels – de eerste jaren van hun werkende carrières op, net als mannen. En dan volgt die levensfase waarin vrouwen en mannen, moeders en vaders worden en komt de nog altijd prominent aanwezige ongelijkheid, als een duiveltje uit een doosje, alsnog aan het licht.

Natuurlijk maakt het verschil dat de vrouw nou eenmaal de dragende, barende en borstvoedende ouder is, daar had ik uiteraard bij stil gestaan, maar daar blijft het niet bij. Opeens wordt het behouden van serieuze carrière-ambities specifiek een keuze die de vrouw moet maken en verantwoorden, terwijl dit voor de man simpelweg als vanzelfsprekend wordt gezien. Nog steeds!

Bij mij drong na de geboorte van Juul langzaam maar hard door dat we in het streven naar gelijkheid júist ook hier in Nederland nog flinke stappen moeten maken.
Toen ik later zwanger was van Fiene werd ik, door de reacties die ik kreeg, er nog meer met mijn neus opgedrukt: ‘Wat leuk, een tweede kindje, maar hoe ga jij dat dan doen?’.  Een vraag die ik ook nu, na de geboorte van Fiene, nog veelvuldig krijg. Paul daarentegen krijgt de vraag niet of nauwelijks.
Ik ging me daardoor afvragen, waren we – oh nee sorry; ‘was ík’- er dan zo erbarmelijk weinig voor Juul? en is het dan zo’n ongelukkig meisje? Aangezien ik sowieso vrij ontvankelijk ben voor het clichématige moederlijke schuldgevoel, werd ik er best onzeker van. Juul gaat 3,5 dag per week overdag naar de crèche en vindt het daar al vanaf het begin heel fijn. Daarnaast doen wij samen volop gezellige dingen en zijn we heel bewust bezig met haar opvoeden. Volgens mij groeit ze heel liefdevol op en is ze een heel vrolijk, grappig meisje mét de nukken van een 3-jarige. De vragen die ik krijg komen dus vooral voort uit dat we het anders doen dan mensen traditioneel gewend zijn. En hoewel ik mezelf scherp wil houden in hoe we onze meisjes opvoeden, heb ik dit soort stigmatiserende vragen van buitenaf daarvoor niet nodig en zou ik willen dat ze me niet zo raakten.

Ongelijkheid

Ondertussen zie ik om me heen veel vrouwen – hogeropgeleid en met een carrière – na de geboorte van hun kinderen minder werken. Hun partners doen geen of in mindere mate stappen terug in hun werk. Ik herken en respecteer de keuze van deze dames volledig, maar ik heb het idee dat in de aanpak van de ongelijkheid op de arbeidsmarkt dit gegeven en de oorzaak ervan onderbelicht is.
Gelukkig is een van de plannen van het nieuwe kabinet het uitbreiden van het vaderschapsverlof. Éindelijk zou ik zeggen, al moeten we er grotendeels wel nog tot 2020 op wachten. Doordat de vader meer tijd kan doorbrengen met zijn pasgeboren kind ontstaat er vanaf het begin een meer gelijke zorgverdeling. Een stapje in de emancipatie van zowel de moeder als de vader dus.
Tegelijkertijd wordt de noodzaak om veel meer vrouwen de ‘glazen plafonds’ te laten doorbreken en in topfuncties te krijgen breed uitgemeten door zowel de politiek als het bedrijfsleven. Positief natuurlijk maar maatschappelijk gezien is er nog veel meer te doen aan het tot nu toe wankele fundament hiervoor.

Extreem weinig mannen in topfuncties mét kinderen zijn daar gekomen zonder een vrouw die dat op het thuisfront voor hen faciliteerde door parttime of niet te werken. Zij investeren in hun carrière in de wetenschap dat hun partner thuis een veilige en warme thuishaven creëert voor hun kinderen en henzelf.
Aangezien het een zeldzaamheid is dat de man die zorgende rol overneemt, hebben de meeste vrouwen dit vangnet niet. Zij moeten deze posities zien te bereiken door geen kinderen te krijgen en dat doen meer van de werkende vrouwen dan ik altijd dacht, merk ik de laatste tijd. Of door hun kinderen meer dan fulltime te laten opvoeden op peperdure crèches en daarna uiteraard op school en de voor- en naschoolse-opvang. Een veel minder ideale situatie voor zowel kinderen als ouders en ook nog eens zeer kostbaar. Sterker nog werken wordt voor tweeverdieners met beide een aardige carrière, maar onder het topsegment, voor één van de twee ouders bijna een soort dure hobby.

Anders gesteld, moeders mogen heus blijven werken én serieuze carrière-ambities hebben als het maar niet ten koste gaat van de zorg voor de kinderen. En natuurlijk het huishouden en haar relatie of huwelijk. En oh ja, ze moet er natuurlijk ook nog mooi blijven uitzien, klaar staan voor familie en vrienden en als het even kan niet ál te ‘saai’ worden. Zelfs voor een Duracel-konijn, op de langere termijn, een tamelijk onhaalbare opgave.

Onze ouders

Hoewel lastig en ietwat frustrerend is het natuurlijk niet vreemd dat die ouderwetse standaard nog altijd behoorlijk aanwezig is. Veel van de huidige jonge ouders hebben moeders die aanzienlijk minder of helemaal stopten met werken toen hun kinderen geboren werden. We zijn simpelweg pas één generatie verder! Juist door onze kleine meisjes denk ik terug aan hoe mijn ouders mij en mijn twee zussen grootbrachten. Aan de vele warme herinneringen die ik koester en ook herken ik nu de keuzes van mijn ouders in onze opvoeding. Ik denk dat veel ouders terugkijken op hun eigen jeugd in verhouding tot die ze hun kroost willen geven. Kijken naar de aanpak van onze ouders betekent voor velen van ons, kijken naar het voorbeeld van het ouderwetse rollenpatroon.
De invloed hiervan is natuurlijk logisch maar werd voor mij nog eens bevestigd toen ik laatst een kennis sprak die is opgegroeid met een moeder die wel haar drukke baan behield. Ook zij keek terug op een heel fijne jeugd én had een heel ander referentiekader op dit gebied. Heel geruststellend, vond ik.

Balans vinden

Door het vele nadenken en praten hierover is me wel duidelijk geworden wat voor mij belangrijk is.
Ik wilde nooit teveel inleveren op mijn werkende leven, omdat ik wilde bewijzen dat de vrouw dit niet meer hoeft te doen. Maar dat stapt over mijn behoefte heen om mijn kinderen meer te zien. Niet omdat het anders niet goed met ze gaat, maar omdat het anders minder goed met mij gaat. Echter ik ben ook ambitieus in mijn werk en ik wil dat dat samen kan.
Het zit hem dus in het vinden van een eigen balans, samen met Paul en onze meisjes, die voor ons goed voelt. Dat lukt me alleen als ik me niet laat leiden door heersende stigma’s door me ertegen te verzetten of juist aan te conformeren. En ook moet ik mijn neiging onderdrukken voor anderen in te vullen wat ze van me verwachten, maar juist duidelijk aangeven wat ze van mij kúnnen verwachten en zo het heft in eigen hand nemen.

Balans vinden is mijn bijdrage aan de weg naar gelijke verhoudingen en een ander referentiekader voor mijn dochters.
Is het vinden van die balans eenvoudig? Nee! Maar vind ik die balans? Jazeker! En ik raak hem hoogstwaarschijnlijk ook geregeld weer een beetje kwijt en vind hem dan opnieuw. En dat is prima.

Als ik naar het grotere plaatje kijk, blijft er wel één verontrustend besef bij me hangen, wat leven we toch in een op hol geslagen maatschappij! Wanneer de kapitalistische insteek van onze maatschappij ervoor zorgt dat onze levens zich hoofdzakelijk nog rondom werk en consumeren kunnen afspelen en er geen ruimte meer is om te zorgen voor en genieten van onze kroost, waar zijn we dan mee bezig?
Paul en ik praten er geregeld over om als het kan op den duur andere keuzes te maken en de meisjes te laten opgroeien in meer rust en ruimte. Dat zie ik ons ook wel doen maar dit is nog niet het moment en gelukkig hebben we het ook in het hier en nu heel fijn samen.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s